“Blásandi dagar” í Hveragerði í sumar?

Á bæjarstjórnarfundi þann 12. janúar 2012 lagði meirihluti sjálfstæðismanna til að Hveragerðisbær gengist í ábyrgð fyrir 115 mkr. láni hjá Lánasjóði sveitarfélaga til fjármögnunar á tjalddúki fyrir uppblásið æfingatjald, sem þeir hyggjast blása upp við Grýluvöll á komandi sumri.  Stefnt er að því að blása tjaldið upp á Blómstrandi dögum og hafa gárungar bæjarins þegar lagt til að hátíðin í ár verði skírð “Blásandi dagar.” Bæjarfulltrúar A-listans hafa bent á ódýrari og skynsamlegri lausnir til að bæta íþróttaðstöðu í bæjarfélaginu og eru alfarið á móti þeirri rándýru lausn, sem sjálfstæðismenn virðast ætla að keyra í gegn í krafti síns meirihluta. Það er alveg ljóst að 350-400 mkr. fjárfesting í óarðbæru íþróttamannvirki verður ekki til að bæta afleita skuldastöðu bæjarfélagsins. Æfingatjaldið mun ekki færa bæjarfélaginu neinar tekjur, en rekstrarkostnaður þess verður mikill í formi orkukostnaðar við að halda tjaldinu uppi auk þess sem ráða þarf sérstakan starfsmann til að hafa umsjón með því. Í ofanálag eru talsverðar líkur á að tjald af þessari gerð muni ekki standast íslenska veðráttu og að þessi rándýra fjárfesting muni fjúka á haf út í næsta fárviðri. Þetta er nákvæmlega það sem gerðist fyrir skömmu  í Noregi.  

Bæjarfulltrúar A-listans eru því alfarið á móti þessum glæfralegu áformum sjálfstæðismanna og greiddu því atkvæði gegn því að Hvergerðingar gangist í ábyrgð fyrir umræddu láni með eftirfarandi bókun:

“Bæjarfulltrúar A-listans greiða atkvæði gegn því að Hveragerðisbær veiti Fasteignarfélagi Hveragerðisbæjar ehf. einfalda  ábyrgð vegna 115 mkr.  láns hjá Lánasjóði sveitarfélaga  til fjármögnunar á loftbornu íþróttahúsi.  Bent er á að þetta lán er einungis ætlað til að fjármagna kaup á tjalddúknum, en í fjárfestingaráætlun er gert ráð fyrir 310 mkr. kostnaði vegna þessara framkvæmda á árinu 2012.  Skuldir og skuldbindingar bæjarins nema nú þegar 2.232 mkr.  og handbært fé frá rekstri bæjarins  hefur ekki staðið undir afborgunum langtímalána um árabil.  Í  ljósi þessarar afleitu fjárhagsstöðu bæjarins telja bæjarfulltrúar A-listans með öllu ábyrgðarlaust af sjálfstæðismönnum að ætla að skuldsetja bæjarbúa enn frekar til fjármögnunar á algjörlega óarðbærri fjárfestingu.” 

Eins og fram kemur í bókuninni  er þessi lántaka einungis um 1/3 hluti af þeim lánum sem Hvergerðingar þurfa að taka vegna þessara framkvæmda. Nýverið voru opnuð tilboð í undirstöður og frágang vegna þessa verkefnis. Lægsta tilboð var tæpar 104 mkr. en kostnaðaráætlun Verkís hljóðaði uppá tæpar 125 mkr. Það stefnir því fljótlega í aðra ríflega 100 mkr. lántöku vegna þessa verkefnis. Þá er gervigras, íþróttagólf,  og fleira eftir.

Allt væri þetta hið besta mál ef fjárhagur bæjarfélagsins væri traustur. Svo er því miður ekki. Í stjórnartíð sjálfstæðismanna hafa skuldir bæjarins hækkað úr tæpum milljarði króna í tæplega 2,3 milljarða. Þetta væri í sjálfum sér í lagi ef hægt væri að benda á að baki þessarar skuldaaukningar væru arðbærar fjárfestingar. Svo er þó ekki því fjárfestingar hafa verið sáralitlar síðan sjálfstæðismenn tóku við stjórnartaumunum vorið 2006. Á þessu tímabili hefur bæjarfélagið hins vegar nánast aldrei átt fyrir afborgunum langtímalána og því orðið að fjármagna þær með nýjum lánum. Þeir sem reka heimili vita að það gengur ekki árum saman að taka ný lán til að greiða afborganir af eldri lánum. Í þessari stöðu er einnig sjálfgefið að lausnin á fjárhagsvandanum felst ekki í því að taka fleiri lán til fjárfestingar í óarðbærum verkefnum.

Sjálfstæðismenn í Hveragerði hafna sameiningarviðræðum við Sveitarfélagið Ölfus.

Á bæjarstjórnarfundi þann 12. janúar 2012 lögðu bæjarfulltrúar A-listans fram eftirfarandi tillög:

Bæjarfulltrúar A-listans leggja til að nú þegar verði hafnar viðræður við bæjarstjórn Ölfuss um sameiningu Ölfuss og Hveragerðisbæjar. Stefnt verði að því að sameiningu sveitarfélaganna verði lokið fyrir næstu sveitarstjórnarkosningar vorið 2014.

Greinargerð
Sífellt fleiri málaflokkar eru færðir fá ríki til sveitarfélaga. Fyrir ári síðan voru málefni fatlaðs fólks færð til sveitarfélagana og líklegt er að sveitarfélögin taki að sér málefni aldraðra innan skamms tíma.  Nauðsynlegt er að sameina og efla sveitarfélög til þess að þau séu betur í stakk búin til að taka að sér þessi verkefni. Hveragerðisbær og Sveitarfélagið Ölfuss hafa auk þess nú þegar náið samstarf á mörgum öðrum sviðum. Má þar nefna sameinilega félagsþjónustu auk þess sem mörg börn úr Ölfusi sækja skóla og leikskóla í Hveragerði. Sveitarfélögin vinna einnig náið saman að ýmsum verkefnum í gegnum Héraðsnefnd Árnessýslu.

Fjárhagsleg staða sveitarfélagana er mjög sambærileg eins og neðangreindar tölur úr ársreikningum þeirra fyrir árið 2010 sýna:

  Hveragerðisbær Sveitarfélagið Ölfus
Rekstrartekjur , mkr. 1.377 1.276
Heildarskuldir 2.242 2.468
Rekstrarafkoma eftir fjármagnsliði -26 +54
Heildareign 3.000 4.120
Eigið fé 748 1.652

Við sameiningu þessara nágrannasveitarfélaga yrði til næst stærsta sveitarfélagið á Suðurlandi með rúmlega 4.200 íbúa. Enginn vafi er á því að bæði sveitarfélögin mundu hagnast verulega á sameiningu. Miklir fjármunir mundu sparast í yfirstjórn auk þess yrðu öll samskipti  mun auðveldari og samkeppnisstaðan sterkari. Samstarf þessara sveitarfélaga er nú þegar víðtækt og eykst stöðugt vegna yfirfærslu verkefna frá ríkinu. Því er sameining þeirra fyrirsjáanleg í nánustu framtíð. Bæjarfulltrúar  A-listans vilja flýta þessari þróun og  hefja viðræður um sameiningu strax.

Sjálfstæðismenn lögðu fram “breytingartillögu” þar sem lagt er til að í stað sameiningaviðræðna við Sveitarfélagið Ölfuss sé gengið til viðræðna um að Hveragerðisbær fái til umráða skák úr landi sveitarfélagsins norðan við Varmá. Ekki er getið um hvað Öfussingar eigi að fá í sinn hlut fyrir umrætt land. Bæjarfulltrúar A-listans lögðu þá fram eftirfarandi bókun:

Bæjarfulltrúar A-listans furða sig á því að sjálfstæðismenn skulu ekki vilja hefja viðræður við Sveitarféllagið Ölfuss um sameiningu sveitarfélagana. Þær ástæður sem sjálfstæðismenn leggja fram til stuðnings afstöðu sinni eru haldlausar og augljóst að einhverjar allt aðrar ástæður liggja að baki. Hverjar þær eru skal ósagt látið, en ljóst er að þar er hagsmunir íbúa þessara sveitarfélaga ekki hafðir að leiðarljósi. Sameining sveitarfélaga á Suðurlandi mun verða að veruleika innan örfárra ára. Ekki er ólíklegt að Árnessýsla verði eitt sveitarfélag. Mikilvægt er  að Hveragerðisbær og Sveitarfélagið Ölfuss komi að þeirri sameiningu sem eitt sterkt sveitarfélag. Bæjarfulltrúar A-listans munu því halda áfram að vinna þessu máli framgang þrátt fyrir einstrengislega afstöðu sjálfstæðismanna.”

Greinilegt er að sjálfstæðismenn í Hveragerði eru andvígir sameiningu sveitarfélagana. Hvaða ástæður liggja þar að baki er erfitt að ímynda sér þó óneitanlega læðist að manni sá grunur að þar séu hagsmunir einstaklinga teknir fram fyrir hagsmuni sveitarfélagana.